Rattenkeutels herkennen: hoe weet u of u last heeft van ratten?

Rattenkeutels zijn meestal donkerbruin tot zwart, langwerpig en duidelijk groter dan muizenkeutels. Gemiddeld zijn keutels van ratten ongeveer 1 tot 2 centimeter lang.

Als algemene richtlijn geldt dat keutels van de bruine rat vaak groter, dikker en stomper zijn, rond de 2 centimeter. Keutels van de zwarte rat zijn vaak kleiner, slanker, spitser en soms iets gebogen, rond de 1 centimeter. Muizenkeutels zijn duidelijk kleiner en fijner van vorm.

De exacte vorm kan verschillen door voeding, leeftijd van het dier en omstandigheden op de locatie. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar één keutel te kijken, maar ook naar de plek waar de keutels liggen en of er andere sporen zichtbaar zijn.

Een keutel van een rat geeft dus een aanwijzing, maar de combinatie van grootte, vorm, vindplaats en herhaling bepaalt uiteindelijk hoe serieus de situatie is.

Ratten gebruiken vaak vaste routes langs wanden, randen, obstakels en beschutte doorgangen. Daarom worden rattenkeutels regelmatig gevonden op plaatsen waar ratten lopen, eten of kort verblijven.

Veelvoorkomende vindplaatsen zijn:

• langs muren en randen;
• in hoeken van schuren, stallen of opslagruimtes;
• bij voer, veevoer, afval of voedselresten;
• rondom pallets, containers of opslag;
• langs rustige looproutes;
• op beschutte plekken waar weinig verstoring is.

Een paar oude keutels betekenen niet automatisch dat er nog ratten actief zijn. Maar wanneer u op dezelfde plaatsen steeds opnieuw keutels vindt, is dat een belangrijk signaal. Dan is de kans groter dat die route of plek nog wordt gebruikt.

Een veelgestelde vraag is: zijn het rattenkeutels of muizenkeutels? Het verschil tussen muizen en ratten keutels is meestal goed te zien wanneer u let op grootte, vorm, hoeveelheid en vindplaats.

Muizenkeutels zijn klein, smal en fijn van vorm. Ze lijken vaak op kleine donkere rijstkorrels. U vindt ze bijvoorbeeld in kasten, langs plinten, bij voedselresten of op plekken waar muizen zich door kleine openingen verplaatsen.

Rattenkeutels zijn grover, dikker en opvallender aanwezig. Ze worden vaker aangetroffen langs vaste looproutes, bij voeropslag, langs wanden, in hoeken of op rustige beschutte plaatsen.

Let bij het verschil tussen rattenkeutels en muizenkeutels vooral op:

• de grootte van de keutels;
• de dikte en vorm;
• de hoeveelheid;
• de plek waar ze liggen;
• of er nieuwe keutels bijkomen;
• of er ook knaagschade, geur, loopsporen of voerresten zichtbaar zijn.

Twijfelt u tussen keutels van rat of muis? Baseer uw conclusie dan niet op één enkel spoor. De combinatie van keutels, ligging en overige aanwijzingen geeft een betrouwbaarder beeld.

Verse rattenkeutels zijn meestal gladder van structuur en kunnen soms nog wat glanzen. Ze zijn vaak ook zachter dan oude keutels. Verse keutels wijzen eerder op recente activiteit, vooral wanneer u weet dat de plek eerder schoon was of al eerder is gecontroleerd.

Nieuwe keutels op dezelfde plaats zijn een belangrijk signaal. Vindt u bijvoorbeeld na schoonmaken opnieuw keutels langs dezelfde wand, bij dezelfde voeropslag of in dezelfde hoek, dan is de kans groot dat ratten die route nog gebruiken.

Verse rattenkeutels herkent u vooral aan:

• een gladder oppervlak;
• soms lichte glans;
• minder uitgedroogde structuur;
• terugkeer op dezelfde vindplaats.

Het aantreffen van verse rattenkeutels betekent niet automatisch dat er sprake is van een grote rattenplaag, maar het is wel een aanwijzing dat de situatie actueel kan zijn.

Oude rattenkeutels zijn vaak doffer, droger en grijzer van kleur. Ze kunnen harder worden, brokkelig zijn of stoffig ogen. Oude keutels laten zien dat er eerder activiteit is geweest, maar bewijzen niet altijd dat er op dat moment nog ratten aanwezig zijn.

Toch kunnen oude keutels nuttige informatie geven. Ze laten zien waar ratten eerder hebben gelopen, gegeten of verbleven. Zeker in een stal, schuur, opslagruimte of bedrijfspand kan dat helpen om oude looproutes of risicoplekken te herkennen.

Oude rattenkeutels herkent u vaak aan:

• doffe kleur;
• droge structuur;
• grijzere tint;
• harde of brokkelige vorm;
• stoffig uiterlijk.

Wilt u weten of het probleem nog actueel is? Kijk dan vooral of er na schoonmaken of controleren opnieuw keutels bijkomen.

Soms geven rattenkeutels aanwijzingen over de soort rat. Toch kunt u niet altijd alleen aan één keutel bepalen of het om de bruine rat of zwarte rat gaat. De vindplaats, looproutes en andere sporen zijn minstens zo belangrijk.

Laag aangetroffen, grotere en stompere keutels passen eerder bij bruine rattenactiviteit. Slankere en spitsere keutels op hogere plaatsen kunnen eerder wijzen op zwarte rattenactiviteit. Toch blijft soortbepaling altijd een beoordeling van het totale spoorbeeld.

Rattenkeutels zijn vaak één van de eerste signalen die mensen opmerken. Andere sporen van ratten kunnen helpen om beter te bepalen of er sprake is van actieve rattenoverlast.

Let naast rattenkeutels ook op:

• knaagschade aan hout, kunststof, isolatie, kabels of verpakkingen;
• aangevreten zakken voer of voedselverpakkingen;
• vettige loopsporen langs wanden of randen;
• een sterke, onaangename geur;
• pootafdrukken of sleepsporen in stof;
• terugkerende keutels op dezelfde plaatsen;
• activiteit rondom voeropslag, afval of beschutte plekken.

Alleen keutels geven dus niet altijd het volledige beeld. De combinatie van rattenkeutels, looproutes, voedselbronnen, schuilplaatsen en andere sporen bepaalt hoe ernstig de situatie is.

Rattenkeutels kunnen een gezondheidsrisico vormen. Ratten kunnen ziekteverwekkers bij zich dragen die via urine, keutels en speeksel in de omgeving terechtkomen. Denk bijvoorbeeld aan leptospirose, waaronder de ziekte van Weil, en aan bepaalde hantavirussen.

Besmetting kan ontstaan door direct contact, maar ook doordat opgedroogde urine, keutels of speeksel als stof in de lucht terechtkomt. Vooral bij droge vervuiling is voorzichtigheid belangrijk.

Bij grotere hoeveelheden rattenkeutels, terugkerende sporen of twijfel over de situatie is het verstandig om de vindplaats zorgvuldig te laten beoordelen.

Vindt u rattenkeutels in een schuur, stal, opslagruimte, bedrijfspand of rondom uw erf? Raak ze dan niet met blote handen aan en voorkom dat droge keutels gaan stuiven.

Bekijk eerst goed waar de keutels liggen. Liggen ze langs een wand, bij voer, in een hoek, onder een pallet, bij afval of op een hogere route? Die informatie kan belangrijk zijn om te bepalen of het om oude vervuiling gaat of om actuele rattenactiviteit.

Controleer daarna of er nieuwe keutels bijkomen. Nieuwe rattenkeutels op dezelfde plekken zeggen meer dan een paar oude keutels die er al langere tijd liggen.

Kijk ook naar de omgeving. Zijn er voerresten, afval, water, rommelige hoeken, openingen of beschutte routes aanwezig? Dan is de kans groter dat ratten blijven terugkomen.

Wilt u de keutels verwijderen? Maak dan bij voorkeur eerst duidelijke foto’s. Fotografeer niet alleen de rattenkeutels zelf, maar ook de plek waar ze liggen en de directe omgeving.

Voor een goede beoordeling is de vindplaats vaak net zo belangrijk als de keutel zelf. Foto’s kunnen helpen om later beter te bepalen of het om rattenactiviteit gaat, waar de looproute zit en of er sprake is van actuele activiteit.

Zijn de keutels al opgeruimd zonder foto’s? Dan is beoordeling nog steeds mogelijk, maar er gaat wel informatie verloren. Zeker wanneer u regelmatig nieuwe keutels vindt, is het verstandig om de situatie vast te leggen voordat u alles verwijdert.

Een paar oude rattenkeutels betekenen niet automatisch dat er sprake is van een rattenplaag. Maar er zijn signalen waarbij extra alertheid verstandig is.

Keutels kunnen wijzen op een serieus rattenprobleem wanneer:

• er steeds nieuwe keutels bijkomen;
• keutels op meerdere plaatsen worden gevonden;
• keutels liggen bij voer, afval of opslag;
• er duidelijke looproutes zichtbaar zijn;
• er knaagschade aanwezig is;
• er een sterke geur hangt;
• sporen na schoonmaken snel terugkomen;
• de activiteit zich uitbreidt naar meerdere delen van het gebouw of terrein.

Wanneer u regelmatig rattenkeutels vindt, is het belangrijk om niet alleen de keutels te verwijderen. De oorzaak moet worden onderzocht. Waarom komen ratten juist op die plek? Is er voedsel beschikbaar? Zijn er schuilplaatsen of veilige routes? Zonder die beoordeling blijft de kans groot dat de sporen terugkomen.

Het aantreffen van rattenkeutels roept vaak de vraag op: moet ik iets doen, en zo ja, wat?

PCP Schadebestrijding beoordeelt op locatie of er sprake is van actuele rattenactiviteit, hoe ernstig de situatie is en welke aanpak passend is. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de keutels zelf, maar ook naar de vindplaats, looproutes, voedselbronnen, schuilplaatsen, risico’s en de omgeving.

Wanneer bestrijding nodig is, gebeurt dat binnen een doelgerichte en zorgvuldige aanpak. In situaties waarin dit passend en toegestaan is, kan gecontroleerd afschot met een PCP-luchtdrukgeweer onderdeel zijn van de bestrijding.

Heeft u rattenkeutels aangetroffen op een erf, in een stal, opslagruimte, bedrijfspand of rondom uw terrein? Laat de situatie dan beoordelen voordat het probleem groter wordt.

Neem contact op met PCP Schadebestrijding voor een beoordeling op locatie.